Przeskocz do treści

Patti Smith 185x300 - Patti Smith – Pociąg linii M. RecenzjaPatti Smith to pisarka, poetka, wokalistka, artystka wizualna. Najlepiej znana mi jako wokalistka, dziecko ery hipisowskiej, kobieta, która pojawiała się jak kometa w różnych dekadach w muzycznym świecie, a następnie przepadała na długie lata. Płyty nagrywała rzadko, fani zawsze na nie czekali z utęsknieniem. Warto poznać jej życiorys, nie mniej ciekawy od jej twórczości.

Kim jest więc ta uzdolniona w różnych sferach kobieta? Jaka jest? Trochę podpowiedzi znajdziemy w tej książce.

Test pierwszego zdania Smith zdaje celująco:

 „Pisać o niczym wcale nie tak łatwo.”

Najpierw, po przekartkowaniu książki, w oczy rzucają się zdjęcia autorstwa Patti Smith, robione polaroidem, niektóre nieostre, ukazujące dość zagadkowe przedmioty i miejsca. Tekst wszystko wyjaśnia, nie jest jednak tylko opisem zdjęć. Skojarzenie goni tu skojarzenie, ale nie jest to bezsensowna gonitwa myśli, a sprawnie literacko robota. Autorka opisuje i przeszłość i teraźniejszość, swoje życie z Fredem „Sonic” Smithem, muzykiem legendarnego MC5, swoje podróże do Meksyku, Gujany, Europy, Japonii. Wspomina rodziców, nieżyjącego brata, ich dzieciństwo.

Dzięki temu, że pisze dzienniki, mnóstwo wspomnień i szczegółów ocaliła od zapomnienia.

Opisuje swoje członkostwo w Continental Drift Club, który upamiętnia działalność i dokonania Alfreda Wegenera. Mam wątpliwości czy taki klub naprawdę istniał. Nie chcę tego sprawdzać, ponieważ chcę wierzyć, że tacy dziwacy, jak autorka i inni członkowie klubu, chodzą jednak po świecie…

Z książki dowiadujemy się książki jakich autorów czyta Smith: Bolano, Plath, Ibsen, Bułhakow, Mankell, Murakami, Genet. Wspomina Williama Burroughsa i innych bitników.

Namiętnie ogląda filmy i seriale kryminalne.

Bohaterką tej książki jest również kawa. Patti Smith pielgrzymuje do ulubionej kawiarni, ale też jeżdżąc po świecie odwiedza kawiarnie i pija swój ulubiony napój na potęgę.

Nowy Jork teraz jest jej domem, ale obowiązki rzucają ją w różne zakątki świata. Daje koncerty, odczyty, odbywa spotkania autorskie, performanse. Spotyka starych znajomych, odwiedza miejsca, z którymi wiążą się wspomnienia.

Smith opisuje również swoje sny, a także całkiem przyziemne sprawy i problemy. Cały swój bliski i daleki świat. Mamy tu poetyckie teksty obok realizmu, magię życia i prozę życia. I koty, nie można zapomnieć o kotach!

W tekstach Smith jest dużo dziwnej mistyki i zwichrowanej duchowości, które mnie drażnią, że wiele poglądów na życie i świat mamy całkowicie różnych.

Patti często wspomina męża, Freda, swoją największą (jedyną?) miłość. Zmarł w 1994 r., w wielu zaledwie 45 lat. Jest więc to książka również o tęsknocie, czasie, przemijaniu, odchodzeniu, zmianie.

Pewien fragment mówi o tym, że wolność oznacza samotność. Czy ceną za wolność Patti Smith jest jej samotność? Po lekturze „Pociągu linii M” wydała mi się osobą bardzo samotną.

©PrzemyslawPufal

narodowe czytanie 300x120 - Narodowe Czytanie 2017Narodowe Czytanie 2017 to wieloletnia akcja Prezydentów RP, która ma propagować czytanie polskich książek i czytelnictwo wśród wszystkich grup społeczeństwa. 

Lekturą narodowego czytania w 2016 roku było „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza.

W tym roku lekturę na Narodowe Czytanie wybieramy z następujących propozycji:

„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego,

„Pamiątki Soplicy” Henryka Rzewuskiego,

„Beniowski” Juliusza Słowackiego,

„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego.

Do 15 lutego 2017 r. każdy może zagłosować na ulubioną lekturę – w tym celu należy wybrać jeden z powyższych tytułów, umieścić go w temacie e-maila i wysłać na adres: narodoweczytanie@prezydent.pl

21 lutego w  Międzynarodowym Dniu Języka Ojczystego prezydent Andrzej Duda ogłosi tytuł wybranego przez Polaków dzieła.

Do wyboru są cztery dość trudne lektury, które z pewnością nie będą w stanie zainteresować dzieci, a i młodzież z trudnością. Mam wątpliwości czy któraś z tych książek jest w stanie zainteresować nawet dorosłych.

„Każdy z tych utworów różni się bohaterami, tematem i stylem. Łączy je istotna dla nas, Polaków, tematyka, doskonała polszczyzna, a przede wszystkim znaczenie dla kształtowania narodowej tożsamości.”

Nie mam co do powyższych stwierdzeń wątpliwości. Wydaje mi się jednak, że w akcji, która ma na celu propagowanie powszechnego czytania, będzie się uczestniczyć tylko dlatego, że tak wypada, albo, w przypadku szkół, trzeba. Czy te lektury wzbudzą jakieś patriotyczne uczucia? Też wątpliwe. Prędzej znudzą.

Aktualizacja: Wygrało „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. 

 

biblioteka narodowa - Stan bibliotek w Polsce 2015Biblioteka Narodowa przedstawia zestaw podstawowych danych i wskaźników dotyczących wyników funkcjonowania bibliotek w Polsce w 2015 r. opracowanych na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego. Zaprezentowano stan i wyniki działalności wszystkich typów bibliotek objętych badaniem: publicznych, naukowych, pedagogicznych, fachowych, fachowo-beletrystycznych, towarzystw naukowych oraz ośrodków inte. Zestawienia te posłużą do szczegółowej analizy funkcjonowania bibliotek w Polsce w 2015 r., ze szczególnym uwzględnieniem bibliotek publicznych. Poniżej przedstawiamy krótkie omówienie i trzy zestawienia:

Michal Rusinek – Nic zwyczajnego. O Wislawie Szymborskiej 211x300 - Michał Rusinek – Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej. Recenzja3 października 1996 roku nagroda Nobla w dziedzinie literatury została przyznana Wisławie Szymborskiej. Tragedia sztokholmska, jak nazwała to wydarzenie sama laureatka, zmieniła jej życie. Potrzebny był ktoś, kto pomoże w opanowaniu choćby poczty, zaproszeń, dokumentów. Sekretarzem został Michał Rusinek, absolwent filologii polskiej, rozpoczynający doktorat. Miał pracować w tej roli do wręczenia nagrody Nobla, ale został 15 lat.

I to właśnie on jest autorem książki pod tytułem „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”. Opisuje przygotowania do wyjazdu do Sztokholmu, jak również sam pobyt i uroczystości związane z wręczeniem nagrody. A następnie najważniejsze wydarzenia z całego wieloletniego sekretarzowania. A także te najzabawniejsze.

Rusinek wraca również do życia sprzed Nobla, ale raczej wtedy, gdy łączy się ono jakoś z wydarzeniami po tym wydarzeniu, lub gdy wyjaśnia skąd się ktoś lub coś pojawiło w życiu Szymborskiej. Wspominany jest mąż poetki, Adam Włodek, z którym rozwiodła się po kilku latach małżeństwa. I oczywiście wielka miłość, czyli Kornel Filipowicz. Tworzyła z pisarzem związek, ale nie mieszkali razem. Po jego śmierci już zawsze była samotna, choć oczywiście miała przyjaciół  - nielicznych i osoby zaprzyjaźnione – więcej. Lubiła treściwe spotkania z ludźmi, a nie „słodkodupne”, jak sama je określała, stąd pewnie stałe grono niewielu przyjaciół i większe osób, które sądziły, że się z nią przyjaźnią…

Jaka więc była Wisława Szymborska? Śmieszka, rozchichotana, ale również depresyjna i melancholijna, surowa dla siebie i innych.

„Powaga i humor były u niej dwiema stronami tej samej kartki.”

Michał Rusinek daje przykłady na tę dwoistość natury noblistki, jednak więcej chyba tych, w których nie była po ciemnej stronie psychiki, ale raczej po jasnej. Była Szymborska mistrzynią anegdot, ale to zasłona dymna, obrona przed pytaniami, na które nie chciała odpowiadać.  Purnonsens, absurd, zabawne limeryki to dopełnienie jej twórczości. Ironia i autoironia to jeden z kluczy do jej twórczości, zarówno poezji jak i prac plastycznych. Słynne wyklejanki chciał otrzymać w prezencie każdy z jej znajomych. Lub wygrać w czasie tak zwanych loteryjek, czyli spotkań u niej w domu, gdy losowała wyklejanki i różne kiczowate przedmioty. Słynne było poczucie humoru pani Wisławy, choć czasami niezamierzone. Niewątpliwe była ekscentryczką, żeby nie powiedzieć, że dziwaczką. Ale w końcu poetka…

Nie lubiła wywiadów, pompy, tłumnych spotkań publicznych, dlatego musiała stać się mistrzynią wymówek. W książce znajdziemy na to przykłady do wykorzystania w życiu.

Nie przywiązywała wagi do konwenansów, ale jednocześnie była osobą delikatną i szanującą innych, ale też asertywną – na swój, wisławowy, sposób.

Rusinek tylko kilka razy widział Szymborską naprawdę wściekłą, a jedyne przekleństwo, które słyszał z jej ust brzmiało:

„Zasrana elektronika!”

I jak można było poetki nie lubić?!

W książce jest mnóstwo faktów, znanych i nieznanych, bo przecież Michał Rusinek był bardzo blisko poetki. Opisuje proces twórczy, inspiracje niektórych wierszy, pisze kogo ceniła, lubiła wśród pisarzy i poetów. Jej wyczulenie na słowa objawiało się nie tylko w poezji, ale i życiu codziennym. A czym była dla niej poezja?

„Wiersz jest dla niej rozmową, zachętą do dalszego rozmawiania, zawsze otwarciem, nigdy kategorycznym postawieniem kropki.”

Tak postrzegała poezję i rolę poety. Chciała pisać jasno, klarownie, aby nie można było dawać wielu interpretacji jej poezji.

W książce pojawia się temat jej socrealistycznego zaangażowania, które wypominano jej przez wszystkie lata, a szczególnie po przyznaniu Nobla. Nie tłumaczyło się z tego, ale było wiadomo, że była młoda i pod wpływem męża. Dojrzała, stąd też była jednym z sygnatariuszy tak zwanego „List 59” z 1975 roku przeciw zmianom w konstytucji.

30% nagrody Nobla przeznaczyła na cele charytatywne. Nakazała również stworzyć fundację, która wspomaga twórców. Ustanowiono więc nagrodę imienia Wisławy Szymborskiej.

Michał Rusinek rozwiewa kilka mitów na temat Szymborskiej, prostuje kilka nieprawdziwych informacji. O wszystkim pisze z tą swoją delikatnością, humorem i szacunkiem dla ludzi.

Książka jest ładnie wydana. Znajdziemy w niej różne dokumenty, kolaże, limeryki, listy, zdjęcia. Dla miłośników poezji Szymborskiej, jak i samej poetki, lektura obowiązkowo do kupienia.

©PrzemyslawPufal

nike 300x244 - Nagroda NIKE. LaureaciNagroda NIKE to polska nagroda literacka przyznawana od 1997 roku. Każdego roku w październiku przyznawana jest nagroda za najlepszą książkę roku poprzedniego.

Celem nagrody jest promocja literatury polskiej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na powieść. Fundatorami nagrody są „Gazeta Wyborcza” i Fundacja Agory.

Do konkursy można zgłaszać wszystkie gatunki literackie (w tym autobiografie, eseje, pamiętniki itp.) i humanistyka o wybitnych wartościach literackich, wyłącznie żyjących autorów.

Zwycięzca jest wyłaniany w trzech etapach:

  1. W maju przyznanie przez jury 20 nominacji.
  2. Ogłoszenie we wrześniu wybór siedmiu finalistów.
  3. W pierwszą niedzielę października decyzja o przyznaniu nagrody. Jury podejmuje ją w dniu jej ogłoszenia i wręczenia. Do tego momentu ani laureat, ani finaliści obecni na sali nie znają wyniku konkursu.

Autor nagrodzonej książki otrzymuje statuetkę Nike zaprojektowaną przez Gustawa Zemłę oraz nagrodę pieniężną w wysokości 100 000 złotych.

Zdobywcy nagrody:

2017 - Cezary Łazarewicz - Żeby nie było śladów

2016 – Bronka Nowicka - Nakarmić kamień

2015 – Olga Tokarczuk -  Księgi Jakubowe

2014 – Karol Modzelewski -  Zajeździmy kobyłę historii

2013 – Joanna Bator -  Ciemno, prawie noc

2012 – Marek Bieńczyk -  Książka twarzy

2011 – Marian Pilot - Pióropusz

2010 – Tadeusz Słobodzianek -  Nasza klasa

2009 – Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki - Piosenka o zależnościach i uzależnieniach

2008 – Olga Tokarczuk -  Bieguni

2007 – Wiesław Myśliwski -  Traktat o łuskaniu fasoli

2006 – Dorota Masłowska -  Paw królowej

2005 – Andrzej Stasiuk -  Jadąc do Babadag

2004 – Wojciech Kuczok -  Gnój

2003 – Jarosław Marek Rymkiewicz -  Zachód słońca w Milanówku

2002 – Joanna Olczak-Ronikier -  W ogrodzie pamięci

2001 – Jerzy Pilch -  Pod Mocnym Aniołem

2000 – Tadeusz Różewicz -  Matka odchodzi

1999 – Stanisław Barańczak -  Chirurgiczna precyzja

1998 – Czesław Miłosz -  Piesek przydrożny

1997 – Wiesław Myśliwski -  Widnokrąg

Wybór czytelników:

2017 - Stanisław Łubieński - Dwanaście srok za ogon

2016 – 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska

2015 – Księgi Jakubowe Olga Tokarczuk

2014 – Ości Ignacy Karpowicz

2013 – Morfina Szczepan Twardoch

2012 – Miłosz: biografia Andrzej Franaszek

2011 – Dziennik 1962–1969 Sławomir Mrożek

2010 – Jerzy Giedroyć. Do Polski ze snu Magdalen Grochowska

2009 – Gulasz z turula Krzysztof Varga

2008 – Bieguni Olga Tokarczuk

2007 – Gottland Mariusz Szczygieł

2006 – Dwukropek Wisława Szymborska

2005 – Podróże z Herodotem Ryszard Kapuściński

2004 – Gnój Wojciech Kuczok

2003 – Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną Dorota Masłowska

2002 – Gra na wielu bębenkach Olga Tokarczuk

2001 – Pod Mocnym Aniołem Jerzy Pilch

2000 – Matka odchodzi Tadeusz Różewicz

1999 – Dom dzienny, dom nocny Olga Tokarczuk

1998 – Mitologia Greków i Rzymian Zygmunt Kubiak

1997 – Prawiek i inne czasy Olga Tokarczuk